Sáng ngủ dậy, cổ cứng đơ, quay đầu là nhói: đau cổ gáy khi ngủ dậy là chuyện gần như ai cũng từng gặp, nhất là sau một đêm ngủ trên xe hay gối lạ ở khách sạn. Phần lớn sẽ tự đỡ, nhưng có vài dấu hiệu cần đi khám ngay. Bài viết tổng hợp nguyên nhân, cách làm dịu tại nhà, cách chọn gối và lúc nào nên đến bác sĩ, theo NHS (Anh), Mayo Clinic và Cleveland Clinic.
Vì sao đau cổ gáy khi ngủ dậy?
Theo NHS, một trong những nguyên nhân hay gặp nhất của đau cổ là cổ bị giữ ở một tư thế khó chịu trong lúc ngủ. Cleveland Clinic cũng cho rằng cứng cổ gần như luôn là triệu chứng tạm thời do dùng cổ quá nhiều hoặc ngủ ở tư thế bất thường.
- Gối quá cao hoặc quá thấp, làm cổ gập hay ngửa suốt đêm.
- Ngủ sấp, phải vặn cổ sang một bên nhiều giờ.
- Ngủ ngồi trên xe đường dài, đầu gục về một phía.
- Trước đó đã ngồi máy tính, cúi điện thoại lâu, cổ vai sẵn căng.
Đau cổ gáy khi ngủ dậy có nguy hiểm không?
Thường là không: NHS cho biết phần lớn các cơn đau cổ chỉ kéo dài vài tuần. Tuy vậy, Cleveland Clinic lưu ý cứng cổ cũng có thể là triệu chứng của viêm màng não, một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm cần được xử trí y tế ngay. Hãy đi cấp cứu nếu cứng cổ kèm sốt, sợ ánh sáng, lú lẫn, buồn nôn, nôn, lơ mơ, hoặc nổi các chấm nhỏ như ban xuất huyết.
Cách làm dịu đau cổ gáy tại nhà
NHS gợi ý:
- chườm nóng hoặc chườm lạnh lên cổ;
- tập các bài vận động nhẹ cho cổ linh hoạt;
- dùng gối thấp và chắc;
- có thể dùng thuốc giảm đau thông thường; hỏi dược sĩ nếu đang dùng thuốc khác;
- không đeo nẹp cổ, vì giữ cổ cử động thì tốt hơn (trừ khi bác sĩ dặn khác);
- không làm việc có thể nguy hiểm khi chưa xoay cổ được, chẳng hạn lái xe.
Các động tác giãn cơ cổ vai đơn giản có trong bài đau mỏi cổ vai gáy.
Chọn gối và tư thế ngủ thế nào?
- Gối giữ cổ song song với mặt nệm, không đẩy đầu cúi xuống hay ngửa lên, theo một chuyên gia của Cleveland Clinic.
- Đầu cao ngang phần còn lại của cơ thể khi nằm, và dùng nệm chắc (NHS).
- Không ngủ sấp, không vặn cổ khi nằm trên giường (NHS).
- Giữ đầu và cổ thẳng hàng với thân người, dùng một gối nhỏ đỡ cổ (Mayo Clinic).
Có nên massage khi bị đau cổ gáy lúc ngủ dậy?
Massage có thể giúp, nhưng đừng kỳ vọng quá nhiều: theo NCCIH, massage có thể có ích với đau cổ hoặc vai, nhưng lợi ích có thể chỉ kéo dài một thời gian ngắn. Nếu cổ đang đau nhói, hãy đề nghị lực nhẹ, tránh các động tác vặn, bẻ cổ, và chỉ massage khi không có dấu hiệu nguy hiểm nào nêu trong bài. Massage cổ vai gáy có tác dụng gì, ai không nên làm, có trong bài massage cổ vai gáy có tác dụng gì.
Khi nào cần đi khám?
- Đau dữ dội sau chấn thương, như tai nạn xe, ngã, lặn: cần cấp cứu (Mayo Clinic).
- Đau không đỡ sau vài ngày, theo Mayo Clinic và Cleveland Clinic.
- Đau lan xuống tay hoặc chân; kèm đau đầu, tê, yếu hay châm chích (Mayo Clinic).
- Tê bì châm chích hoặc lạnh một bên tay: NHS lưu ý đó có thể là vấn đề nghiêm trọng hơn.
- Cứng cổ kèm sốt, sợ ánh sáng, lú lẫn: đi cấp cứu ngay, gọi 115.
Thư giãn cổ vai tại The Pine
Sau một đêm ngủ xe lên Đà Lạt, nếu cổ chỉ mỏi, cứng mà không có dấu hiệu nguy hiểm, Massage Cổ Vai Gáy (30 / 60 / 90 phút, 268 / 468 / 699K) hay Gội Dưỡng Sinh có massage đầu, cổ, vai là lựa chọn để thư giãn. Hãy báo kỹ thuật viên chỗ đang đau để được làm nhẹ. Mẹo cho chuyến xe dài có trong bài đau mỏi cổ vai gáy.
